Rock Müzik Kültürünün Doğuşu ve Geleceği

Rock Müzik bir dönem kitleleri peşinde sürükleyen direnişe çağrı yapan bir müzik türüydü.

You say you want a revolution

Let’s get on right away

Devrim istiyorum diyorsun

Hemen işe başlayalım o zaman

John Lennon Power to the People (“İktidar Halka”)

Batı’da rock müzik olarak tanımlanan müzikal üretimlerin alanı hayli geniş tanımlanır. Rock şarkıları ne cazın tınılarına ne de söze dayalıdır. Bir çok alt dalı olduğu kabul edilir; jerk, pop, funk, disko, new-wave, rap, hard rock. Bu tarzların günümüzde rock müzikle doğrudan bir ilgisi yoktur, aslında. Eski tanıma göre reggae ve lambada tarzları da rock kültürün içinde sayılmalıdır ama bu kabul edilemez.

Gerçek rock müzik genellikle bas gitar, elektro gitar, bateri ve gruplara veya kişilere göre eklenen diğer enstrümanlara dayanan Anglo-Amerikan hafif müziğinin etkisini taşıyan ve yapay olarak 1945-50 yıllarının “rhtyhm an blues”una sahip çıkan bir türdür.

Müzik diliyle rock kültürü tam olarak açıklanamaz. Ruhsal durum, sosyalleşme, sosyal talepler, ifade özgürlüğü kavramlarıyla düşünüldüğünde daha açıklayıcı olur. Rock kültürü eski kuşağın otoritesini reddeder, yeni kuşağın arzularını ifade eder. Bir “güç”tür, bir “enerji”… Zevkin, başkaldırının, uyuşturucuların ve cinsel özgürlüğün kazanımıdır.

Savaş sonrası kuşak isyanın ikonlarını yaratır; 45’lik plaklar, dergiler, radyolar, motorsikletler, gitarlar, deri ceketler… Tüm bunlar özgürlüğün simgelerine dönüşür.

Başlangıçta rock müzik rtythm an blues ile country müziğin bir karışımıydı. Bugünkü rock’ta ise seçme ve sentez yapma eğilimi ağır basar.

Klasik rock, nakaratları ve düzenli kıtalarıyla biçimsel olarak güçlü bir yapı sunar.

Rock Müzik Tarihi

Rock tarihinde Bill Haley’in iki başarısı bu tarzın hareketlenmesine yol açmıştır(One, Two, Three O’clock ve Rock Around the Clock). Sanatçı siyahilere özgü “blues” ile “country” müziğinin neşeli ritmini harmanlayan ilk kişi olan Hank Williams’a teşekkür eder. Halley’in yanı sıra Joe Turner, Ray Brown, Fats Domino, Buddy Holly, Jerry Lee Lewis, Eddie Cochron, Gene Vincent gibi isimler başkaldırışlarını haykırmış, yaşam karşısındaki acı ve neşelerinn şarkılarını söylemişlerdir. Kral Elvis rock and roll’da efsanevi bir isim olur. Şarkı söylemeyi gelenekten koparır, sahnede rahat hareket eder.

Rock, blues ve caz elektro gitara özgürlüğünü vermiştir. Ray Charles, James Brown, Little Richard, Otis Redding ve Jimi Hendrix insan ruhunun müziğini, the soul music’i üretmiştir.

Avrupa’dan The Beatles çeşitlilikten esinlenir, Rolling Stones onların tahtını sallar. Protest şarkıcılar Joan Baez ve Bob Dylan yeni soluklar getirir.

80’lerden sonra müzikte her şey show business’a döner. MTV kuşağı serpilir. Kışkırtıcı, özgür, sürekli olarak yenilenen rock kültürü yılın plaklarıyla olduğu kadar, büyük konserlerin ve yaratılan giyim ve davranış modalarının taşkınlıklarıyla ayakta durur. Plak sanayi esas itibariyle radyo istasyonları ve haftalık profesyonel dergilerce satış sayılarına göre hazırlanan başarı (hit) listelerine dayanır. Bireysel tüketimi, medyada görünme sıklığı ve ekonomik çıkarları etkileyen bu listeler çoğu kez hilelidir, yine de tarihsel anlamı vardır.

Rock Müzik Enstrümanların Evrimi

Kırsal bir çalgı olan, blues müzikte kullanılan, Dobro(Hawaii gitarı), Gibson, Fender gibi üreticiler tarafından amplifikatörle güçlendirilen gitarın, çok ünlü modelleri üretildi; L5, CES, Super 400 CES, Stratocaster, 1972 yılında volümü ve tınıyı kontrol eden iki mikrofonla donatilan Telecaster… Charlie Christian ve Jimi Hendrix’in, sesi, “gitar-sintisayzır”lara açmak üzere, çalgının geleneksel ses ve teknik limitlerini aşmasına imkan sağlayan Flying V, ES 345 modelleri…

Bateri alanında da yenilikler yaşandı. Tears for Fears, Simple Minds, Frankie Goes to Hollywood, Duran-Duran, Depeache Mode, Branski Beat gibi gruplar, her biri kendi tarzına göre, groskes, küçük davul, zil(asılı ve pedal) ve tom-tom düzenlerini değiştirdiler. Stüdyoda, her çalgıyı ayrı kanala bağlayarak diğerlerinden ayırma imkanı sağlayan teknoloji, elektronik ritimli kutuların birlikte veya ayrı ayrı bağlanmasını da mümkün kıldı, rock batericileri insan gücünü aşan performanslar sergilemeye başladılar. Artık diskolarda müzikal “patlamalar” duyuluyordu. Aynı anda hem armonik he de melodik amaçlı olan bölümleyiciler kullanılıyordu. Tekrarlanan veya üst üste bindirilen ses tabaka ve bölümleri halinde olan bu uygulama Moog, Sequencial Circuits, Linn, Roland, Yamaha DX1, DX7, DX9 ve Atari firmalarınca üretilen çalgıların sunduğu imkanları keşfedenlere, arajmanlarında özgünlük sağladı.

Teknikteki olağanüstü gelişmeler, artık ev stüdyolarında kayıtların yapılmasına imkan sağladı.

Rock’ın Geleceği

Enstrümanların, kayıt tekniklerinin gelişmesi, dinleyicilere ulaşma imkanlarının çeşitlenmesine karşın rock ruhu can çekişmeye başladı. Bu ruhun salt müzikle açıklanamayacağını destekleyen bir “konformizm” havası tüm dünyada oluştu. Başkaldırının unutulması yüzünden rock kültürü unutulmaya yüz tuttu. Kuşak çatışması artık özgürlük, isyan, farklı düşünme ve düşünceleri ifade etme tarzından çok “kim daha çok kazanıyor, kim daha çok tüketiyor kıyaslanmasıyla tanımlanmaya başladı.

Ne kadar uzak olsa da çok yakın

So close, no matter how far

Kalpten daha fazla olamazdı

Couldn’t be much more from the heart

Sonsuza dek kim olduğumuza güveniyoruz

Forever trusting who we are

Ve başka hiçbir şeyin önemi yok

And nothing else matters

Kendimi bu şekil de hiç açmadım

Never opened myself this way

Hayat bizimdir, onu kendi tarzımızla yaşıyoruz.

Life is ours, we live it our way

Bütün bu kelimeler sadece söylemiyorum

All these words I don’t just say

Ve başka hiçbir şeyin önemi yok

And nothing else matters

Yorum Yazınız