Küçük Prens-Gizemli Gözyaşları Ülkesi

2. Dünya Savaşı öncesinde ve sonrasında bir sürgün yazarlar kuşağı oluştu; Bertolt Brecht, Stefan Zweig, Joseph Roth, Paul Celon gibi. Sürgün edebiyatı matem dolu bir kasveti yansıtır, içerisinde özlemi barındırır. Antoine de Saint-Exupéry de bu sürgün yazarlardan biridir. Naziler ülkesi Fransa’yı işgal ettiğinde doğduğu topraklardan ayrılmak zorunda kalır, New York’a yerleşir. Küçük Prens sürgünde yazdığı bir eserdir.

Küçük Prens ve sürgün edebiyatının diğer yetkin eserleri bir “savaş” romanı sayılamaz, ancak savaşın izleri ve yarattığı siyasi ve sosyal etkilerin izleri anlatılara siner. Küçük Prens’i değerlendirenler, bu eserde farklı farklı katmanları işaret ederler; bir çocuk masalı, fantastik bir otobiyografi, ahlaki ve felsefi fabl, çağını yansıtan bir şaheser. Yitirilen yurtlara ağıt yakan diğer sürgün edebiyatı örnekleri de bu çok yönlü okumalara açıktır.

Küçük Prens ve sürgün bir yazar

Antoine de Saint-Exupéry 1900 yılında aristokratik bir çevrede dünyaya gözlerini açtı. Lyon yakınlarındaki bir şatoda büyürken sıkı bir disiplinle eğitildi. Askerlik hizmeti sırasında pilotluk yapmaya başladı. Sık sık ticari uçuşlar yapıyordu, savaştan önce Avrupa, Afrika ve Güney Amerika rotalarında uçtu. Savaş sırasında Fransız Hava Kuvvetlerine katıldı, keşif uçuşları sırasında romanları üzerinde çalışıyordu. Fransa’nın teslim olmasının ardından eşi Consuelo Suncin ile Birleşik Devletler’e taşındı. Hükümeti ona iftiralar atıyor ve evliliği de çok iyi gitmiyordu. Küçük Prens’i böyle bir iklimde kaleme aldı.

Küçük Prens’in başkahramanı Sahra Çölü’ne düşen yabancı bir çocuktur. Anlatıcı pilot çocukla tüyler ürpertici bir atmosferde karşılaşır. Anlatı gezginlik, terk edilmişlik, kaçış üzerinedir. Hem çocuklara hem de yetişkinlere hitap eden bir üslubu vardır. Prens bir yabancıdır; hem gerçek anlamda hem de metaforik olarak. Yetişkinlerin dünyasında yolunu arayan bir çocuk. Savaşa neden olan büyüklerin dünyasını sorgulamaya başlar, bir ahlak felsefesine doğru ürkek adımlar atar. Erginlenme sürecinde sürgünlüğün tüm aşamalarından geçer, kaybettiği değerleri yeniden öğrenmeye başlar.

Küçük Prens-Öteki’yi anlamak-Kalbimizle görmek

“Ama gözler kördür. İnsan ancak yüreğiyle baktığı zaman gerçeği görebilir.”

Küçük Prens’in çağında Avrupa’da Faşizm iklimi egemendi; farklılıklara tahammülsüzlük atmosferi. Yabancılar-ötekiler bir tehdit olarak görülüyor, yok edilmeleri savunuluyordu.

Küçük Prens yabancı olmanın, farklı düşünmenin, hayata değişik bir perspektiften bakabilmenin olumlu yanlarını sergiledi. Hızla çoğalan, diğerlerine saldıran kalabalıklar gerçek tehditti. Kendi gezegenindeki boabab ağaçları istilası Nazilerin Avrupa’yı kasıp kavurmasına benziyordu. Korku ve nefret tohumlarıyla zamanında mücadele etmezseniz, şiddet kökleri tüm gezegeni sarabilir.

Romanda tüm bu olumsuz koşullara direnmek için şefkat, farklı olana saygı, rasyonalite temelinde hümanist bir bakış açısı egemendir. Yabancı Prens bize gözlerimizin kör olduğunu hatırlatır, bu durumdan kurtulmak için kalbimizle görmeyi öğrenmemiz gerekir. Alt üst oluşumuzu önleyecek yegane insanca eylem budur.

Sürgündeki yazarlar

Naziler Avrupa siyasetine egemen olduğunda Batı dünyasında aydınlar tutunabilecekleri yerlere doğru zorunlu bir göç yaşamıştır.

Brecht Danimarka’ya iltica eder, Yahudi Roth Paris’e, Zweig Londra’ya gider. Nazi soykırımından kurtulan Paul Celon mülteciliği tercih etmiştir, Paris’e yerleşir.

Brecht savaş karşıtı oyunu Cesaret Ana ve Çocukları’nı 1939’da kaleme alır. Avusturyalı yazar Joseph Roth 1932 yılında Paris’e göç etmeden bir yıl önce Radetzky Marşı’nı yazar. Yine Avusturya kökenli Stefan Zweig 1941 yılında Brezilya’da sürgündür, intihar etmeden önce Satranç isimli novellasını yayımlar. 1952 yılında Paul Celon Paris günlerinde Haşhaş ve Bellek isimli şiir seçkisini oluşturur.

Antoine de Saint-Exupéry önemli eserleri

  • 1926 L’aviateur
  • 1931 Gece Uçuşu
  • 1943 Küçük Prens
  • 1944 Lettre a un Otage

Amazon Türkiye Ürün Bilgileri

  • Kağıt Kapak: 112 sayfa
  • Yayıncı: İthaki Yayınları; 3. baskı (1 Ocak 2016)
  • Dil: Türkçe
  • ISBN-10: 6053754331
  • ISBN-13: 978-6053754336
  • Ürün Boyutları: 21 x 2,4 x 13,5 cm

Yorum Yazınız