Kötülük Çiçekleri-Baudelaire’nın eylemleri

Şiir, Kötülüğü konu olarak bellediğinde bu iki yaratıcı alan-Şiir ve Kötülük- buluşup kaynaşmış ve bir ‘Kötülük Çiçekleri’ açmıştır.

Hem bıçağım hem de yara

Hem yanağım hem de tokat

Hem kurbanım hem de cellat

Ezen ve ezilen çarkta

Baudelaire

Sartré, Kötülük Çiçekleri’nin yazarının ruh halini şöyle tanımlar: ”Kötülük için kötülük yapmanın tam olarak anlamı şudur: Hala iyilik olarak kabul edilenin tam tersini kasıtlı olarak yapmak.”

Baudelaire’nın eylemleri adi suçlularınki ile karıştırılmamalıdır. O özgürlüğünün baş döndürücü olması için, büyük hatalar yapma tercihini kullanır. Buna karşın İyiliğe sarılmaktan vazgeçmez, iyiliği yüceltir. Bu şekilde kötülüğün yollarında özgürce keşifler yapar.

Gerçekten özgür olan insanın o görkemli yalnızlığına ulaşabilen insan Cehennemliktir. Yaratıcılığın kasvetinde, bütün için kendini feda eden, karmaşıklaşan bireyin aksine sadeliği ile ayrıntıların, farklılığın baş kaldırışını ortaya koyar.

Açan Kötülük Çiçekleri

Şiir, Kötülüğü konu olarak bellediğinde bu iki yaratıcı alan-Şiir ve Kötülük- buluşup kaynaşmış ve bir ‘Kötülük Çiçeği’ açmıştır.

Kötülüğün kasıtlı yaratıcılığı, o benzersiz hata, İyiliğin kabul edilmesi ve onanmasıdır. Kötülük, karşıtı İyilik olmadan var olamaz!

Deha, şair kasıtlı tercihine çocukça bir inançla bağlıdır. Yalnızlık ve hiçliği aşmak için yaratıcılığa bel bağlar. İradesiyle yeniden ulaştığı çocukluktur, bunu sağlayan. Her çocuk büyüdüğünde saf inançları buharlaşır, ebeveynlerinin boyunu aşıp onların arkasını görebildiğinde kör inançların ardında hiçbir şey olmadığını kavrar. Sadece dahi bir yaratıcı tekrar çocukluğuna tekrar bir yeniden bakışla yolculuğa çıkıp oradaki yaratıcı Kötülüğün hamurunu tekrar yoğurur. Kendi benliğini insafsızca yargılar, tüm suçlarının kefaretini sözcüklerin çarmıhında eza çekerek öder ve İyiliğin parladığı gökyüzüne-sonsuzluğa- yükselir.

“Belki siz de diğerleri gibi hiç tahmin etmiyordunuz, benim bu tüyler ürpertici kitaba bütün yüreğimi, bütün şefkatimi, (kılık değiştirmiş olsa da) bütün inancımı, bütün nefretimi, bütün talihsizliğimi verdiğimi söylememe gerek var mı bilmem? 

Oysa ben o gün söylediklerimin tam tersini söyleyeceğim; bunun katıksız bir sanat eseri, hokkabazlık, soytarılık olduğuna inandığım bütün tanrılar adına yemin edeceğim ve elbette yalanın dik alasını söylemiş olacağım.”

(18 Şubat 1866 Ancelle’e yazılmış mektuptan)

Sartré Baudelaire’nın kendi yargıçlarının ahlakını benimsediğini savunur. Kötülük Çiçekleri’ni bir eğlencelik eseri olarak görür. Sanat sanat içindir anlayışının tipik bir örneğidir, kitap.  Bağımsız bir tavır takınan şiirsel varoluşu, çocukça bir tutumdur.

Baudelaire hata yapmayı seçer, tıpkı bir çocuğun kasıtlı bir kötülüğü yapmayı seçmesi gibi. Bu bir eksiklikten çok, parıldayan bir zekânın işaretidir. Hata yapmak şiirin tercihidir, hatta insanoğlunun…

İnsan kendine karşıdır, kendini mahkûm edip tanıyamazsa varoluşuna katlanamaz da…

Kötülük Çiçekleri idefix

 

Yorum Yazınız